Onkoloji diyetisyeni Dyt. Şüheda Bengisu Rodop ile her hafta Çarşamba günü daha sağlıklı bir yaşamın kapılarını aralıyoruz….

Bireyler yıllardır vücut şekillerini tanımlamak için meyve terimleri kullanmışlardır. Temelde 4 vücut tipi bulunmaktadır. Bunlar;
Elma, armut, dikdörtgen ve kum saatidir. Yapılan gözlemsel çalışmalar daha çok elma ve armut vücut tiplerini dikkate alınarak yapılmıştır.
“Elma” vücut şekli, “android” olarak da bilinir. Yağlı bölgenin karın çevresinde daha fazla ve kalça ve çevresinde ise daha az depolandığı anlamına gelir. Android vücut tipine sahip kişiler daha büyük bir bel-kalça oranına sahiptirler.

Buna karşılık, “armut” vücut şekli “jinoid” olarak da bilinir. Yağlı bölgenin kalça ve çevresinde daha fazla ve karın çevresinde daha az depolandığı anlamına gelir. Jinoid vücut tipine sahip kişilerde genellikle bel-kalça oranı daha küçüktür.

Vücut şekli sağlığınızı etkiler mi?

Her şeyden önce bir kişinin vücudunun görünüşü, sağlıklı olup olmadığını ile ilgili size kesin sonuçlar vermez.

Ancak çok sayıda çalışma, belirli vücut şekillerinin hastalık riskini arttırdığını gösteriyor.

Araştırmalar karın çevresinde daha fazla yağlanması olan kişilerin, armut vücut şekline sahip kişilere göre ölüm riskinin fazla olduğunu gösteriyor.

2.683 postmenopozal kadında yapılan araştırmada, elma vücut tipine sahip kişilerin armut vücut tipine sahip kişilere göre kalp hastalığı riskinin üç kat arttığını bildiriyor.

Bir diğer çalışma ise elma tipine sahip kişilerin, vücut kitle indeksinden (BMI) bağımsız olarak; kalp hastalığı ve tip 2 diyabet hastalığı riskinin fazla olduğunu söylüyor.

49 erkeğin incelendiği bir başka çalışmada, aynı BMI, vücut ağırlığı ve vücut yağ yüzdesine sahip kişiler karşılaştırıldığında, android yağlanması fazla olan erkeklerin daha düşük endotel fonksiyona sahip oldukları bildiriliyor.

Karın çevresi yağlanması, kalp hastalığı riski ile önemli ölçüde ilişkilidir. Bel çevresinde her 10 cm’lik artış, kadınlar ve erkekler için sırasıyla %3 ve %4 kalp hastalığı riskinde artışa neden olur.

Sonuç olarak; vücut yağ dağılımı, vücut ağırlığı ve vücut kitle indeksinden bağımsız hastalık riskini etkilemektedir.

Vücut kompozisyonunuzu ölçmenin yolları nelerdir?

Vücut kompozisyonunuzu ve sağlık riskinizi daha iyi anlayabilmeniz için farklı ölçümleri kullanılır.

• Bel çevresi: Kadınlarda 88 cm’den, erkeklerde 102 cm’den fazla ölçülen bel çevresi daha fazla vücut yağı ve daha yüksek kronik hastalık riskini işaret eder.
• Bel-kalça oranı: Bu oran , yağ dağılımını göstermeye yardımcı olabilecek bel ve kalça çevresini oranlar. Kadınlarda 0,85’ten ve erkeklerde 1 ‘den büyük bir oran, karın çevresinde daha fazla yağ depolandığını gösterir. Bel-kalça oranı daha yüksek olanların kronik hastalık riski daha fazladır.
• Vücut yağ yüzdesi dağılımı: Gelişen teknoloji ile beraber vücut analizi yapan cihazlar yağın dağılımını ölçmeyi ve değerlendirmeyi mümkün kılıyor.

Bu ölçümler ve testler sağlıklı aralıkta olup olmadığınıza dair belirteçler gibi gözükse de sağlıklı olduğunuza veya hastalık riskinizi değerlendirmede tek başına belirteç değildirler. Sağlığınız ile ilgili herhangi bir endişeniz varsa gerekli testler yapılarak sonuç elde edilmelidir.

Ayrıca sağlık dendiğinde sadece vücut tipine değil; beslenmenize, fiziksel aktivitenize, uyku alışkanlığınıza, strese, genetik faktörlere… tüm açılardan bakmak gerekir.