Soru: 6 Şubat 2023 tarihli ve Kahramanmaraş merkezli depremin üzerinden geçen iki yılın ardından sizce sigorta sektörü ve sigortalılar hangi dersleri çıkardı, gözlemleriniz nelerdir? Sigorta sektörü ve sigortalılar hangi konularda gelişirken hangi konularda geri kaldı?

Soru: 6 Şubat 2023 tarihli ve Kahramanmaraş merkezli depremin üzerinden geçen iki yılın ardından sizce sigorta sektörü ve sigortalılar hangi dersleri çıkardı, gözlemleriniz nelerdir? Sigorta sektörü ve sigortalılar hangi konularda gelişirken hangi konularda geri kaldı?

2023 yılında yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra yaklaşık 40 milyar TL tazminat ödemesi gerçekleştirildi. Bu rakamın yüzde 90’lık kısmının depremi takip eden 6 ayda ödendiği, kalanın da aynı yıl tamamlandığı göz önüne alındığında sigorta sektörünün bu sınavı başarıyla verdiği sonucuna ulaşılabilir.  

Bu tür felaketlerin toplumda sigortaya dair bir farkındalık yarattığını gözlemlesek de bu bilincin uzun sürmediği gerçeğiyle karşı karşıya olduğumuzu söyleyebiliriz. Depremi takip eden günlerde günlük poliçe üretimi yüzde 55 oranında artmış olmasına rağmen bu artış eğilimi maalesef kalıcı olmamıştır.

Kahramanmaraş depremleri, olası Marmara Depremi’ne dair bir sigorta bilinci yarattıysa da, İstanbul ve Marmara Bölgesi’ndeki sigortalılık oranı deprem sonrasında sadece yüzde 1’lik bir artış kaydetti. DASK sigortalılık oranlarına bakıldığında, İstanbul yüzde 63 ile ilk sırada yer alırken, bu oran Eskişehir’de yüzde 61, İzmir’de yüzde 60, Mersin’de yüzde 59, Antalya ve Bursa’da yüzde 58 olurken, Ankara’da yüzde 54 olarak kaydedildi. DASK’ın Türkiye genelinde poliçe sayısı yaklaşık 12 milyona ulaştı.

Kahramanmaraş depremi sonrası afet modellemelerinde de güncellemeler yapılmış, farklı olasılık analizleri ile daha doğru sonuçlara ulaşılması hedeflenmiştir. Türk Reasürans tarafından geliştirilen CATMOD Afet Modellemesi, ülkemize özgü bina envanterleri ve yerel koşullara uygun modelleme imkanı sunarak, sektörün mevcut riskleri daha iyi yönetmesine imkan tanımaktadır.

Yine Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası ortaya çıkan eksik sigorta sorununun, metrekare bilgilerinin yanlış beyan edilmesinden ve enflasyon nedeniyle yetersiz kalan yeniden inşa maliyetlerinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda, sigorta şirketleri ve DASK’ın kamu nezdinde tutulan veri tabanına entegre olması ve konutlara ait metrekare bilgilerinin söz konusu sistem üzerinden alınması yönünde çalışma tamamlanmış olup sistem DASK ve şirketlerin kullanımına açılmıştır.  Ayrıca, ihtiyari deprem tarifesinde, konut riskleri için minimum birim metrekare değeri belirlenmiş ve ÜFE’ye (Üretici Fiyat Endeksi) eşit bir enflasyon koruması zorunlu hale getirilmiştir.

Öte yandan, Zorunlu Deprem Sigortası’nın Zorunlu Afet Sigortası’na dönüşmesi ile ilgili yapılan çalışmalar kapsamında, afet sigortalarının kapsamının genişletilmesi hedeflenmiştir. 2025 yılında yürürlüğe girmesi beklenen yeni düzenlemeler ile sigorta kapsamı genişletilerek sel, heyelan, fırtına, dolu, çığ ve orman yangını gibi doğal afetler de poliçe kapsamına dahil edilmiştir. Bu düzenlemelerle birlikte tarife ve talimatlar üzerinde de değişiklikler yapılmıştır.

Selcen Gür
Sigorta ve Reasürans Brokerleri Derneği Genel Sekreteri