“SEDDK’nın düzenlemiş olduğu ve 1 Temmuz’da yürürlüğe girecek olan Karayolları Tazminatlarındaki değişiklikler hakkında ne düşünüyorsunuz? Yapılan değişiklikler sigorta sektörüne olumlu veya olumsuz yeni bir bakış getirir mi?” sorusunu sorduğumuz Diyarbakır Sigorta Acentesi Erdal Çiçek yanıtladı.

Soru: SEDDK’nın düzenlemiş olduğu ve 1 Temmuz’da yürürlüğe girecek olan Karayolları Tazminatlarındaki değişiklikler hakkında ne düşünüyorsunuz? Yapılan değişiklikler sigorta sektörüne olumlu veya olumsuz yeni bir bakış getirir mi?

SEDDK’nın 1 Temmuz’da Yürürlüğe Girecek Trafik Sigortası Düzenlemeleri ve İMM Limitleri Tartışması

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında yapılan ve 1 Temmuz itibarıyla yürürlüğe girecek değişiklikler, trafik sigortası sisteminde uzun süredir tartışılan bazı sorunlara önemli çözümler getirmektedir. Özellikle araç değer kaybının tazminat sürecine daha etkin şekilde dahil edilmesi ve hasarlı araçlarda orijinal parça kullanımının esas alınması, tüketici haklarının güçlendirilmesi açısından son derece olumlu gelişmelerdir. Yapılan düzenlemelerle, araç sahiplerinin mağduriyetlerinin azaltılması ve hasar süreçlerinde yaşanan uyuşmazlıkların önemli ölçüde önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

Yeni düzenlemeye göre araç hasarı nedeniyle yapılan başvurular aynı zamanda değer kaybı talebi olarak da değerlendirilecek ve sigortalının ayrıca bir başvuru yapmasına gerek kalmayacaktır. Bunun yanında, onarımı mümkün olmayan hasarlı parçaların değişiminde öncelikle orijinal parça kullanılması esas hale getirilmiştir. Araç sahibinin onayı olmadan veya orijinal parçanın temin edilemediği ispat edilmeden yan sanayi parça kullanımına gidilemeyecektir. Bu değişiklikler, araçların ikinci el piyasa değerinin korunması ve onarım kalitesinin artırılması açısından önemli bir reform niteliğindedir.

Ancak düzenlemenin olumlu yönlerinin yanında sektör açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken önemli bir sonuç da ortaya çıkmaktadır. Değer kaybı ödemelerinin daha sistematik hale gelmesi ve orijinal parça kullanımının yaygınlaşması, trafik sigortası kapsamında ödenecek tazminat tutarlarını ciddi ölçüde artıracaktır. Özellikle son yıllarda araç fiyatlarında ve yedek parça maliyetlerinde yaşanan yüksek artışlar dikkate alındığında, mevcut zorunlu trafik sigortası maddi hasar teminat limitlerinin birçok hasarda yetersiz kalma riski daha da artacaktır.

2026 yılı için belirlenen trafik sigortası maddi hasar teminatı araç başına 400.000 TL, kaza başına ise 800.000 TL olarak uygulanmaktadır. Günümüzde orta ve üst segment araçlarda tek bir hasar dosyasında ortaya çıkabilecek orijinal parça ve işçilik maliyetleri dikkate alındığında, özellikle çoklu araç kazalarında bu limitlerin kısa sürede aşılabilmesi mümkündür. Değer kaybı tazminatlarının da daha etkin şekilde sisteme dahil edilmesiyle birlikte, aynı limitler içerisinden karşılanacak zarar miktarı büyüyecek ve sigortalıların limit aşımı riskleri artacaktır.

Tam da bu noktada İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) Sigortasının önemi daha da belirgin hale gelmektedir. İMM teminatı, trafik sigortasının yetersiz kaldığı durumlarda devreye girerek limit üstü zararları karşılayan en önemli güvencelerden biridir. Ancak mevcut sistemde İMM teminatı yalnızca kasko poliçeleri kapsamında sunulmakta ve her araç sahibinin erişebildiği bir güvence niteliği taşımamaktadır. Bu nedenle yeni düzenlemelerin doğal sonucu olarak İMM limitlerinin artırılması veya zorunlu trafik sigortası poliçelerinde isteğe bağlı ek limit satın alınabilmesine imkan tanınması önemli bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmaktadır.

Uluslararası uygulamalara bakıldığında birçok ülkede zorunlu sorumluluk sigortalarının temel koruma sağladığı, ancak sigortalılara ek prim karşılığında daha yüksek sorumluluk limitleri satın alma imkanı verildiği görülmektedir. Benzer bir modelin Türkiye’de de uygulanması hem sigortalıların daha güçlü koruma elde etmesini sağlayacak hem de yüksek tutarlı hasarlarda yaşanan mağduriyetleri azaltacaktır.

Sonuç olarak, SEDDK’nın yürürlüğe koyduğu yeni düzenlemeler tüketici hakları ve tazminat süreçlerinin etkinliği açısından son derece yerinde ve gerekli adımlardır. Orijinal parça kullanımının esas alınması ve değer kaybının tazminat sistemine daha güçlü şekilde dahil edilmesi, araç sahiplerinin haklarını koruyan önemli kazanımlardır. Bununla birlikte bu yeniliklerin ortaya çıkaracağı ek mali yük ve artan tazminat tutarları dikkate alındığında, mevcut trafik sigortası teminat limitlerinin yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Özellikle İMM limitlerinin artırılması veya zorunlu trafik sigortalarına isteğe bağlı tüm araçlarda ek limit satın alma imkanı getirilmesi, yapılan reformların etkinliğini tamamlayacak ve sigortalıların korunmasını daha üst seviyeye taşıyacaktır.

Trafik sigortasında başlayan yeni dönemin gerçek anlamda başarılı olabilmesi için yalnızca hak sahiplerinin tazminata erişiminin kolaylaştırılması değil, aynı zamanda bu tazminatların yeterli teminatlarla desteklenmesi de büyük önem taşımaktadır.

Erdal Çiçek
Diyarbakır Sigorta Acentesi