Sigorta acentesi Uğur Demir’in sigorta acentelerinin hak ve menfaatlerini koruyacak örnek bir acentelik sözleşmesi hazırlanmasının önemini vurgulayan yazısı için keyifli okumalar dileriz..

Yürürlükte bulunan 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu aracı olarak sigorta acentesi ve brokerini tanır. Sigorta şirketleri tüketiciye ulaşmanın farklı yollarını alternatif dağıtım kanalları adı altında aramakta ve yatırım yapmaktalar. Alternatif dağıtım kanalları aslında sektörün önünü kesmesine rağmen şirket içi raporlarda görece daha karlı görünmektedir. Bu yanılgı neticesinde yasal aracıların yeterli destekten yoksun bırakılarak sektörün sağlıklı gelişimini engelleyici durum oluştuğu görülmektedir.

Sigorta acentesi ve brokeri sigortalıyla çoğunlukla referansa dayalı karşılıklı samimiyet ve güven esaslı uzun yıllar devam eden ilişki kurar. Bu tip bir ilişki doğal olarak odağında sadece poliçe satışı değil satış sonrasını da kapsayan bir süreç yaratıyor. Böyle bir süreç şirket raporlarına poliçe başı daha fazla raporlanmış hasar ve takip edilen sigortalı hakları olarak yansıyor. Alternatif dağıtım kanalları diye adlandırılan yapılar satış odaklı olup satış sonrası hasar vb. olaylarda sigortalıyı genellikle kendi başına bırakmaktadır. Bu yapılar şirket raporlarında poliçe başına daha az raporlanmış hasar ve sadece bilinçli sigortalının takip edebildiği hak arayışları olarak girmektedir. Özetle şirketler için alternatif dağıtım kanalları kanunda belirtilen aracılara göre daha karlı görünmektedir. Bu elbette sigorta şirketlerinin içine düştüğü bir yanılgıdır. Alternatif kanallar zorunlu poliçeler dışında oluşacak talebi törpülemektedir.

Sigorta acentesi sigortalının ihtiyaçları ve imkanları doğrultusunda poliçe hazırlar ve tüm branşlarda bilgi sahibidir. Elbette portföyün yapısına göre belli branşlarda bilgi ve tecrübesi derinleşmektedir. Sigorta şirketleri portföy büyüklüğünden bağımsız olarak acentelere yeterli satış ve satış sonrası desteğini verse çok kısa bir sürede penetrasyonun tahminlerin üzerinde arttığı görülecektir. Alternatif dağıtım kanalları, belli ürünlerde kısıtlı sayıda acenteye münhasırlık, farklı komisyon, indirim ve destek vb. uygulamalar ile acentesine rakip olan, rakip oluşturan ve gelişmesinin önüne set çeken şirket uygulamaları son bulmalı. Şirketler ruhsat sahibi oldukları branşlarda her acenteye eşit şekilde ekranları açmalı. Sigorta şirketi eliyle haksız rekabet koşulları yaratılmamalı. Sigorta şirketleri acentelik sözleşmelerinin ve 5684 sayılı kanunun ve bağlı yönetmeliklerin gereğini yerine getirmeli.

Günümüzde sigorta şirketleri kapalı ekran ve açık ekran çalışması fark etmeksizin tüm sigorta acentelerinden teminat istemektedir. Şirket satış politikaları ve son dönemde mali yapı yükümlülükleri kaynaklı SEDDK tarafından faaliyetleri sonlanan şirketlerin yarattığı mağduriyetler göz önüne alındığında yeni bir durum ortaya çıkıyor. Sigorta şirketleri acentelik sözleşmesinden ve sigortacılık mevzuatından kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirememe durumuna karşı sigorta acentesine teminat vermelidir. Özellikle kapalı ekran çalışan acentelerin sigorta şirketleriyle poliçe tahsilatı konusunda risk taşımadıkları halde sigorta şirketlerinin zorlayıcı taleplerinden dolayı verilen teminatların acentelere iadesi gerekmektedir. Sigorta şirketinin hasar, komisyon ve prim iade ödeme yükümlülüğünü zamanında yerine getirememe riskine karşı acentesine teminat vermelidir.

Sigorta acenteleri portföylerine ve büyümek istedikleri branşlarda önlerini açan, destek olan haksız rekabet yaratmayan şirketleri seçmeye özen göstermeli. Sigorta acentesine teminat veren şirketler tercih edilmeli ve acentelik sözleşmelerinde sigorta şirketlerinin keyfi uygulamalarına karşı ağır yaptırımların olduğu maddeler eklenmeli. Sigorta acentesinin hak ve menfaatlerini hakkaniyetli bir şekilde koruyacak örnek bir acentelik sözleşmesi sektörün çatı kurumları tarafından hazırlanıp tavsiye edilmesi sektörün sağlıklı büyümesi için yararlı olacaktır.

Uğur Demir

Feneryolu Mayıs 2025