Onkoloji Diyetisyeni Şüheda Bengisu Rodop sağlıklı beslenmenin püf noktalarını paylaştı. Keyifli okumalar…

Bağırsak, sindirim sisteminin en önemli organlarından biridir. Bağırsak mikrobiyomu ve obezite arasındaki bağlantı ise hepimiz için yeni bir kavram. Bağırsak mikrobiyomunun kilo ve sağlık yönetimindeki rolünün anlaşılması, gelecekte obezite tedavisi için devrim niteliğinde değişikliklere yol açacak. Obezitenin altında yatan ana neden, protein, yağ ve karbonhidrat tüketimleri arasındaki dengesizlik veya aşırı enerji alımına bağlansa da günümüzde insan vücudundaki mikroorganizmaların sayısı ve niteliğinde görülen yetersizlik, kilo verememe ve kontrolsüz kilo alma gibi sorunların temel faktörlerinden biri olarak karşımıza çıkıyor. 

Çeşitli kronik hastalıkların prevalansı dünya çapında artmaktadır. En büyük sorumlusu ise obezitenin hızla artması. Aşırı kilo alımını tedavi etmek için çeşitli yöntemler kullanılmasına rağmen, obezite, yeni beslenme düzeni ve tıbbi çözümler gerektiren önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Bağırsak mikrobiyomundaki farklı bakteri türlerinin kilo alımını nasıl etkileyebileceğini daha iyi anlamak ve uzun vadeli kilo kontrolü için probiyotiklerin, prebiyotiklerin ve sinbiyotiklerin bağırsaklardaki etkinliğini öğrenmek gerekir.

SAĞLIKLI BAĞIRSAK HASTALIKLARDAN KORUYOR

İnsan mide-bağırsak sisteminde yaklaşık 1014 bakteri ve 1.000’den fazla türü vardır. Bağırsak mikrobiyomunun sağlık üzerindeki etkisi, son on yıldır önemli bir ilgi odağı olmuştur. Çünkü ideal bağırsak mikrobiyotası besinlerin sindirimine yardım eder, bağışıklık sisteminin düzgün çalışmasını sağlayan, metabolizma hızını hatta vücudun şeker ve yağ yakma kabiliyetini etkileyen, B ve K vitaminlerinin yapımını sağlar, tip 2 diyabet, kardiyovasküler hastalıklar ve bulaşıcı hastalıklar dahil olmak üzere birçok sağlık durumu üzerinde olumlu etkilere sahiptir. Aldığımız besinler mikrobiyotanın rolünü ve yapısını düzenler. .

Kızartmalarının getirdiği kötü beslenme alışkanlıkları; fast-food yiyecekler, kızartmalar, şekerlemeler, yüksek miktarda kırmızı et tüketimi, tuzlu gıdalar, asitli içecekler bağırsaktaki iyi huylu bakteri sayısının yoğunluğunu 24 saatte değiştirebiliyor. Diyet veya çevresel değişikliklerden kolaylıkla etkilenen bağırsak düzeni hastalıkların oluşmasına neden olur. Aksine, sağlıklı bir bağırsak mikrobiyotası, obezite ve metabolik hastalıkların önlenmesinde veya hafifletilmesinde de rol oynayabilir. Bazı faydalı bakteri türlerindeki artışlar ve diğer zararlı türlerdeki azalmalar, kişinin sağlığını etkiler. 

Bağırsak mikrobiyotası beyinde ve merkezi sinir sisteminde de rol oynar. ‘İkinci beyin’ olarak adlandırılan bağırsak, beyni ve beyin sinyallerini doğrudan etkileyen, açlık ve iştah için uyaran mikroorganizmadan oluşur. Bağırsak mikrobiyomunun çeşitliliği ve bileşimi, doğum şekli, beslenme alışkanlıkları, antibiyotik ve ilaç kullanımı, yaşlanma ve diğer çevresel faktörler gibi birçok faktörden etkilenir.

KİLOLU BİREYLERİN BAĞIRSAK FLORASI FARKLI

 Yapılan çalışmalarda yüksek yağlı diyetler ve yüksek şeker içeren diyetler ile beslenen obez kişilerin bağırsaklarındaki kötü bakterilerin sayısının fazla olduğu görülmüş.4. haftadan sonra kişileri iyi bakteri türleri verilmeye başlanmış ve 9. haftanın sonunda vücut ağırlıklarının artışı durmuş. Hatta 13. Haftanın sonunda kişiler yavaş da olsa kilo kaybetmeye başlamış.

Başka bir çalışmada yine obez kişilerin kötü bakteri yoğunluğu bağırsaklarında fazlayken yüksek lifli ve sağlıklı ağırlıkta olan kişilerin bağırsaklarında iyi bakteri çeşitlerinin fazla olduğunu bulunmuş. Bağırsaktaki iyi bakteri çeşidinin ve yoğunluğunun fazla olması kişilerin kilo kontrolünü sağlamasında etkili olduğu sonucuna varılmış.

BAĞIRSAKLARDA İYİ BAKTERİ SAYISINI ARTTIRMAK İÇİN

• PREBİYOTİK TÜKETİN
• PROBİYOTİK KULLANIN
• LİFLİ BESİNLER TÜKETİN
• EGZERSİZ YAPIN

PREBİYOTİKLER: Bağırsaktaki yararlı bakterilerin besinidir. Prebiyotikler iştah baskılamada dolaylı olarak gıda alımını azaltmada ve obezite tedavisizinde etkilidir. Soğan, sarımsak, pırasa, patates, yer elması, enginar, karahindiba gibi kök sebzeler ve yulaf, çavdar, buğday gibi tahıllar ve muz prebiyotiklere örnek verilebilir. Günlük beslenmenize bu besinleri mutlaka ekleyin.

PROBİYOTİKLER: Probiyotikler bağırsaklardaki iyi bakterilere doğrudan katkı sağlayan canlı organizmalardır. Bağırsak sağlığını korur, ishal / kabızlık gibi durumlara karşı koruyucudur. Ayrıca vücutta yağ oranının artmasını önler, enfeksiyonu ve insülin direncini azaltabilir. Probiyotik besinler arasında yoğurt, kefir, peynir, lahana turşusu, boza gibi fermente yiyecekler, bebek mamaları ve takviyeler bulunur. Ancak besinler ile alınan probiyotikler bağırsağa ulaşana kadar canlı kalmayabilir. Bu yüzden size uygun probiyotik takviyesi ile bağırsaklarınızı destekleyin.

LİF: Posa, yiyeceklerin sindirilmeyen kısımlarına verilen isimdir. Sindirim sistemi ve bağırsak sağlığı üzerinde etkilidir. Günlük ortalama 5 porsiyon sebze ve meyve tüketin. Haftada 2 gün kurubaklagil yiyin.

EGZERSİZ: Çalışmalar, aerobik egzersizin mikrobiyal çeşitliliği geliştirdiğini ve sporcuların bağırsak mikrobiyomunda özellikle karbonhidratların ve proteinlerin dönüşümünü artırdığını göstermiştir. Haftada en az 3 gün 45 dk egzersiz yapın.