Onkoloji Diyetisyeni Şüheda Bengisu Rodop meme kanseri tanısı konulmuş hastaların beslenmelerini nasıl sürdürmeleri gerektiğini yazdı.

Meme Kanseri ve Sağlıklı Beslenme

Meme kanseri, Türkiye’de en sık görülen kanser türleri arasında ikinci sırada yer almaktadır. Her yıl yaklaşık 24 bin meme kanseri teşhisi ile kadınlar arasında en sık görülen kanser türüdür. Erken tanı ve tedavi hastalığın seyri için en önemlisidir. Tanı alan bir kişinin tedavi sürecine başlaması ile beslenme durum değerlendirmesi de yapılmalıdır. Kişi tedavi sırasında cerrahi işlem geçirebilir. Kemoterapi, moleküler hedefli oral tedavi ajanları, immünoterapi veya hem cerrahi hem diğer tedavi seçenekleri bir arada değerlendirilebilir. Bu süreçte kişinin dengeli beslenmesi, günlük ihtiyaçlarını karşılayacak besin gruplarını vücuduna alması gerekir.

Dengeli bir beslenme programı kanser tanısı aldıktan sonra daha da önem taşır. Dengeli ve yeterli beslenme ile tedavinin yan etkileri olarak karşımıza çıkabilen; ağız yaraları, iştahsızlık, mide bulantısı ve kusma azaltılabilir. Bu yan etkiler ile karşı karşıya kalındığında kişinin beslenme durumunu olumsuz etkilenebilir. Bu sebeple bu yan etkilerin zamanında tedavi edilmesi önem kazanmaktadır.  Tedavi boyunca kişinin hızlı kilo kaybı engellenmeli ve hastaların hareketsiz kalarak aşırı kilo almaları da önlenmelidir.

Hastanın sağlıklı beslenmesi, besin ihtiyaçlarını doğru programla karşılaması:

• Vücut dokusunu sağlıklı tutmada
• Kanser semptomlarını ve tedavinin yan etkilerini azaltmada
• Bağışıklık sisteminizi güçlü tutmada
• Yaşam kalitenizi artırmada etkilidir.

Meme Kanserinde Beslenme Rehberi

• Günde 5 porsiyon sebze – meyve tüketin.
• Karbonhidrat gruplarından kompleks karbonhidratları tercih edin. (Tam tahıllı ekmekler, yulaf, tam buğday unu …)
• Şeker kanseri beslemez, ancak fazla şeker tüketimi kan şekerinizin kontrolünü zorlaştırıp sizi şeker hastası yapabilir ve dolaylı olarak tedavinizin gidişatını etkileyebilir. Günlük basit şeker alımı, alınan enerjinin %10 unu aşmamalıdır.
• Baklagiller, tavuk ve hindi gibi protein kaynakları, alabalık veya somon gibi yağlı balıklar ve mercimek ve fındık gibi bitki bazlı protein kaynaklarını tüketin. Protein açısından zengin besinler özellikle kas kaybını önlemek için önemlidir.
• Fındık, ceviz, badem, fıstık, kaju, avokado ve zeytinyağı gibi sağlıklı yağ kaynakları beslenmenize dahil edin. 
• Katı yiyecekler yerken zorlandığınız zamanlar için milkshake, smoothie, meyve suları veya çorbalar tercih edilebilir.
• Greyfurt ve nar tüm ilaçlar ile etkileşime girebileceğinden tedavi alan kişilerde yasaklanır.
• Günlük sıvı alımı 2- 2,5 litrenin altına düşmemelidir.

Fitokimyasallar

Fitokimyasallar olarak bilinen bileşikler, vücudunuzun antioksidan seviyesini arttırarak kanserle mücadelede yardımcı olabilir. Bu kimyasallar öncelikle bitki bazlı gıdalarda bulunur.

Bazı çalışmalar bu bileşiklerin kanser riskini veya nüksetmesini azaltmaya yardımcı olabileceğini gösteriyor, ancak bu bileşiklerin kanser riskine kıyasla mevcut kanserler üzerindeki kesin etkisi henüz bilinmiyor.

Çalışmalar, meme kanseri tedavisi alan veya tedavisi biten kişilerin daha fazla meyve ve sebze (özellikle yeşil yapraklı veya turpgillerden sebzeler) yediklerinde, yaşam sürelerinin daha uzun olduğunu göstermektedir.

Diğer araştırmalar ayrıca günde yaklaşık beş fincan veya daha fazla yeşil çay içmenin meme kanserinin tekrarlama riskini azaltabileceğini göstermektedir.

Kaçınılması Gereken Yiyecekler

Doktorunuz tarafından hastalığınızın tanısına göre kaçınılması gereken besinler değişebilir.Ancak tedavi alırken mutlaka dikkat etmeniz gereken bazı pişirme yöntemleri ve besinler mevcut . Bunlar:

Alkol: Bira, şarap ve likör, aldığınız kanser ilaçları ile etkileşime girebilir. Meme kanseri için nüks ve ölüm riskini arttırır.

Az pişmiş yiyecekler: Meme kanseriniz varsa, ameliyat veya kemoterapi tedavisi altında enfeksiyon geliştirme riskiniz daha yüksektir. Tedaviniz sırasında suşi ve istiridye gibi çiğ yiyeceklerden kaçının. Etleri, balıkları ve kümes hayvanlarını yemeden önce uygun ısıda pişirin. Benzer nedenlerle, buzdolabında 1 saatten fazla kalmış çiğ kuruyemişlerden, son kullanma tarihi geçmiş veya küflü yiyeceklerden veya yemek artıklarından kaçının.

İşlenmiş etler: Salam sosis, sucuk tüketmeyin. 

Şekerle tatlandırılmış içecekler: Daha tüketmek, kilonuzun korunmasında yardımcı olacaktır.

Yüksek oranda işlenmiş gıdalar ve rafine tahıllar: Ultra işlenmiş gıdalar tüketimi meme kanseri riskinde arttır.

Akdeniz Diyeti

Çok sayıda çalışma , Akdeniz diyetinin meme kanseri riskinizi azaltabileceğini, meme kanseri mortalitesi üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu söylüyor. Ayrıca araştırmalar Akdeniz diyetinin uyku kalitesini iyileştirdiğini, ağrıyı azalttığını ve genel refahı arttırdığını söylüyor.

Akdeniz diyetinin kişinin ihtiyaçlarına göre planlaması yapılırken bir diyetisyen ile çalışılması önerilir. Onkoloji alanında çalışan diyetisyenler yiyecek tercihlerinize ve beslenme gereksinimlerinize uygun sağlıklı bir yemek planı tasarlamanıza yardımcı olacaklardır. Meme kanseri olan kişilerin tedavisinde deneyimli bir diyetisyenle çalışması gerektiği bilinmelidir.